Sayıştay'ın uygunluk denetimi , kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunun incelenmesine ilişkin denetimdir
Bu denetim kapsamında:
Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına kamu idarelerini denetler. Sayıştay'ın denetim yaptığı bazı alanlar şunlardır: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları. Mahalli idareler. Sermayesinde kamu payı olan özel kanunlar ile kurulmuş anonim ortaklıklar. Kamu kaynakları ve faaliyetleri. Uluslararası kuruluş ve örgütlerin hesap ve işlemleri.
Sayıştayın denetim yetkisi, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu ve bu kanunla ilgili diğer mevzuatlarla düzenlenmiştir. Bazı düzenlemeler: 3346 sayılı Kanun: Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimini düzenler. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu: Denetim alanını genişletmiştir. Ayrıca, Sayıştayın denetim faaliyetlerine ilişkin genel esaslar, "Sayıştay Denetim Yönetmeliği" ile de belirlenmiştir.
Sayıştay kararları, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'na göre şu şekilde uygulanır: Tebliğ: Sayıştay ilamları, sorumlulara, ilgili kamu idarelerine, Maliye Bakanlığına, muhasebe birimine ve başsavcılığa tebliğ edilir. İnfaz: İlamlar kesinleştikten sonra 90 gün içinde yerine getirilir. Faiz Uygulaması: İlam hükümlerinin yerine getirilmesinde, karar tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanır. Tahsilat: Borç çıkarılan memur öncelikle durumu tebliğ alır ve borcunu öder. Sayıştay kararlarına karşı temyiz, yargılamanın iadesi ve karar düzeltilmesi gibi kanun yollarına başvurulabilir.
Sayıştayın bağımsızlığı önemlidir çünkü bu, kurumun tarafsız ve objektif bir şekilde denetim yapabilmesinin ön şartıdır. Bağımsızlık sayesinde: Denetimler, siyasi etkilere karşı korunarak etik ve verimlilik açısından uygun şekilde gerçekleştirilir; Kamu kaynaklarının doğru kullanımı konusunda şeffaflık sağlanır; Sayıştay, yargı organı olarak işlemlerini herhangi bir dış baskı olmadan sürdürebilir; Kurum, mali yönetim ve raporların kalitesini denetleyerek kamu faaliyetlerinin etkinliğini ve ekonomikliğini değerlendirebilir.
Denetimde TDHP'ye uygunluk, Türkiye'de muhasebe sisteminde tekdüzeni sağlamak amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan ve 1994 yılında Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile düzenlenen Tekdüzen Hesap Planı'na (TDHP) göre hazırlanan finansal tabloların, denetim sürecinde bu plana uygun olup olmadığını ifade eder. Bu uygunluk, denetimin bir parçası olarak, finansal tabloların tutarlılık ve mukayese edilebilirlik niteliklerini koruyarak gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığını belirlemek için değerlendirilir.
Sayıştay denetim raporu şu şekilde okunabilir: Raporun özeti ve sonuç bölümleri dikkate alınabilir. Raporun ilgili bölümlerine göz atılabilir ve detaylı bilgilere ulaşılabilir. Sayıştay denetim raporlarına, Sayıştay Başkanlığı’nın resmi internet sitesi üzerinden erişilebilir. Sayıştay denetim raporlarının okunması, uzmanlık gerektirdiğinden bir denetçiye danışılması önerilir.
Sayıştay denetim raporları, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulduktan ve ilgili kamu idarelerine verildikten sonra on beş gün içinde açıklanır. Açıklamanın, kanunların açıklanmasını yasakladığı durumlar hariç, yazılı ve görsel iletişim araçları, internet veya basın açıklaması yoluyla yapılması mümkündür.
Hukuk
Siyasi parti üyeliği memuriyete engel mi?
Siyasi parti kurmak için kaç kişi gerekir?
SGK 14 çıkış kodu kıdem tazminatı öder mi?
Seyyanene zam kalıcı mı?
Silah ruhsatı almak kaç ay sürer forum?
Sanık hukuki durumu ne zaman belirlenir?
SGK neden evlere tebligat gönderiyor?
Sefer görev emri ne anlama gelir?
SMA yardım kampanyası nasıl sorgulanır?
Sansürlemek ve otosansür nedir?
Serbest meslek erbabı hangi kanuna tabi?
Sağlık Bakanlığına dava nasıl açılır?
Salt çoğunlukta yüzde kaç?
Solcu gazete hangi siyasi görüşte?
Savcılığa suç duyurusunda bulunurken nelere dikkat edilmeli?
Siyaset haberleri neden önemli?
SGK istirahat raporu girişi kaç gün içinde yapılır?
Sivil polislerin yaka kartı var mı?
Sanık hakkında devam eden yargılama ne demek?
Savaş nedir kısaca tanımı?
Serbest ve bağlı hareketli suçlar arasındaki fark nedir?
Silah ruhsatı yenileme dilekçesi nereye verilir?
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun görevleri nelerdir?
Sağlık Bakanlığı ilk defa atama kurası yılda kaç kez yapılır?
Sair hususlar ne demek hukukta?
Sigorta şirketi hangi hallerde rücu edebilir?
Sabik ve sabıka aynı şey mi?
SMK'nın amacı nedir?
Siyasal eksende hangi parti nerede?
Site yönetim kurulu kaç yıl görev yapar?
Ses ve video kayıtları bilirkişi incelemesine tabi midir?
SGKI hangi kurum?
Site yöneticisinin istifası nasıl bildirilir?
SGK'dan fazla ödenen para nasıl geri alınır dilekçe?
Son 5 yerel seçimi kim kazandı?
Savcılık gizlilik kararı ne zaman kalkar?
Singapur yaz saati uygulamasına geçiyor mu?
Senet dolar olarak düzenlenir mi?
Sipariş ettiğim ürünü iptal ettim şikayet edebilir miyim?
Sosyal hizmetler ve sosyal yardım işleri aynı mı?