Oligopol piyasa türleri iki ana kategoriye ayrılır:
Ayrıca, oligopol piyasaları anlaşma türüne göre de sınıflandırılabilir:
Oligopol piyasalarında ayrıca düopol (iki firmalı oligopol) ve çoklu firmalı oligopol modelleri de bulunur
Piyasa çeşitleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Coğrafi açıdan: yerel, bölgesel, ulusal, uluslararası. Zamana göre: çok kısa vadeli, kısa vadeli, uzun vadeli. Rekabet yapısına göre: Tam rekabet piyasası: Çok sayıda alıcı ve satıcı, giriş çıkış serbest, fiyatlar arz-talep dengesine göre oluşur. Monopol (tekel) piyasası: Tek satıcı, çok alıcı, piyasaya giriş engelleri yüksek. Oligopol piyasası: Az sayıda büyük satıcı, çok sayıda alıcı, firmalar birbirine bağımlı. Monopson piyasası: Tek alıcı, çok sayıda satıcı, alıcı fiyatlar üzerinde etkili. Monopolcü (tekelci) rekabet piyasası: Çok sayıda küçük satıcı, farklılaştırılmış ürünler, giriş çıkış kolay. Alışverişe konu olan malların niteliğine göre: mal ve hizmet piyasaları, faktör piyasaları. Örgütlü olup olmamasına göre: örgütlü (organize) ve örgütsüz (unorganized) piyasalar. İşlem şekline göre: fiziksel piyasalar, sanal piyasalar, açık artırma piyasaları.
Barometrik fiyat liderliği, oligopol piyasasında, piyasa koşullarını ve bu koşullardaki değişiklikleri en iyi analiz eden firmanın fiyatı belirlediği ve diğer firmaların da bu fiyatı kabullendiği bir liderlik türüdür. Bu durumda, lider firma, bir "barometre" gibi, piyasa koşullarındaki değişikliklere göre fiyat politikasını ayarlar ve diğer firmalar bu ayarlamalara güvenir. Barometrik fiyat liderliği, genellikle firmaların maliyetlerinin ve ölçeklerinin birbirine çok yakın olduğu durumlarda görülür.
Oligopol piyasasında az sayıda firma bulunur. Tam olarak kaç firma olacağı tanımlanmamış olsa da, her biri toplam çıktının önemli bir kısmını üreten ve birbiriyle rekabet eden firmalar söz konusudur. Genellikle oligopol piyasası 2, 3 veya 4 oyuncu (üretici, aracı veya satıcı) tarafından domine edilir.
Heterojen oligopol, oligopol piyasasında yer alan az sayıda firmanın farklılaşmış (heterojen) ürünler üretmesi ile oluşan oligopol türüdür. Bu tip piyasalarda firmalar birbirlerinin fiyat değişimlerinden çok etkilenmezler, çünkü ürünler farklılaştırılmıştır. Çimento ve otomobil, heterojen oligopol piyasasına örnek olarak verilebilir.
Oligopolinin oluşma nedenleri şunlardır: 1. Giriş Engelleri: Monopolleri yaratan engeller ve monopolistik rekabetin ürün farklılaştırması, oligopolinin temelini oluşturur. 2. Ekonomiler Ölçeği: Üretim maliyetlerinin büyük firmalar için daha düşük olması, daha küçük firmaların rekabet etmesini zorlaştırır. 3. Reklam ve Pazarlama: Firmaların belirli bir minimum boyuta ulaşmadan yeterli reklam ve pazarlama yapamaması, marka yaratma çabalarını zorlaştırır.
Edgeworth Modeli, uzlaşmasız oligopol modellerinden biridir ve İngiliz iktisatçı Francis Ysidro Edgeworth tarafından 1897 yılında geliştirilmiştir. Edgeworth Modelinin temel varsayımları: Fiyat ve üretim rekabeti vardır. Firmaların üretim kapasitesi sınırlıdır. Her firma, tek başına tüm talebi karşılayamaz. Firmaların pazar payları aynıdır. Üretim maliyetleri sıfırdır. Modelde, fiyat rekabeti sonucunda fiyat ve üretim miktarının sürekli dalgalanacağı, belirli bir denge miktarı ve fiyatının söz konusu olmayacağı kabul edilir. Bu model, iki firma (düopol) üzerinden açıklanır: A ve B firmaları, belirli üretim kapasitelerine sahiptir ve aynı talep ile karşı karşıyadır.
Piyasa katılımcıları, çeşitli kriterlere göre farklı türlere ayrılabilir: Bireysel ve kurumsal: Bireysel yatırımcılar, kurumsal yatırımcılar (yatırım fonları, emeklilik fonları, hedge fonları), piyasa yapıcılar, brokerlar, aracılar ve yatırım bankaları. Faaliyet alanlarına göre: Üretim şirketleri. Tedarik şirketleri. Dağıtım şirketleri. Toptan satış şirketleri. Dengeleme sorumlusu gruplar. Aktif ve pasif: Aktif piyasa katılımcıları, kendi kotelerini koyarak döviz alım-satım işlemleri yaparken, pasif katılımcılar aktif katılımcıların teklif ettiği fiyatlardan işlem yaparlar.
Ekonomi
Oligopoly piyasa türleri nelerdir?
Papara kartını iptal etmek mantıklı mı?
Osmanlı'da iaşe sistemi nedir?
Pencere Gazetesi neden kapandı?
Nitelikli müşteri ne demek?
Paribu'nun kendi cüzdanı var mı?
OPEC ülkeleri neden petrol fiyatlarını yükseltiyor?
Ocak ayında memur maaşlarına ne kadar zam geldi?
Papara metal kart ne işe yarar ekşi?
Odea güvenilir bir banka mı?
Opet ve Aygaz aynı mı?
Parayı en çok ne artırır?
Pazarlama bölümü mezunları ne iş yapar?
Para makbuzu nasıl kesilir örnek?
Penguen'in sahibi kim?
Paran nedir, neden olur?
Orta Çağ'da bankerler ne iş yapar?
Navlun ve nakliye aynı şey mi?
Pazarlama stajı zor mu?
Papara hangi kartla aynı?
Pazar payı nasıl hesaplanır?
Para Piyasası Fonu en az kaç gün tutulur?
PD/DD ve piyasa değeri aynı mı?
Ortaklık çeşitleri nelerdir?
Paris Anlaşması Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
Odamax hangi şirkete ait?
Para çoğaldıkça değeri neden düşer?
Now kanalının eski sahibi kim?
Ortak varlık hangi borçlara bakıyor?
Petrol Fonu hangi banka?
NDF nasıl hesaplanır?
PayTR sanal POS komisyon oranları nasıl hesaplanır?
Net maaşta SGK primi nasıl hesaplanır?
Noel tatili piyasaları nasıl etkiler?
Pepe'nin geleceği ne olur?
ONS altın ne anlama gelir?
Ocak ayı memur maaş farkları ayın kaçında yatar?
OYAK sigorta ve Groupama aynı mı?
Nihat Özdemir ne iş yapıyor, nasıl zengin oldu?
Parayı en iyi nasıl değerlendirebilirim?