Motor gelişimin dört temel ilkesi şunlardır:
Gelişimin temel kavramları şunlardır: Büyüme: Vücudun boy, kilo ve hacim olarak artması. Olgunlaşma: Vücut organlarının kendilerinden beklenen fonksiyonu yerine getirebilecek düzeye ulaşması için geçirdiği biyolojik değişimler. Öğrenme: Bireyin çevresiyle etkileşimi sonucunda davranışlarında meydana gelen kalıcı izli değişiklikler. Hazır Bulunuşluk: Olgunlaşma ve öğrenme sonucu kişinin belli davranışları yapabilecek düzeye gelmesi. Gelişim: Büyüme, olgunlaşma, kalıtım ve öğrenmenin ürünü olup, organizmanın işlevlerindeki nicel ve nitel değişimleri ifade eder. Ayrıca, gelişimin baştan-ayağa, merkezden-dışa ve genelden özele doğru bir yol izlediği ve gelişimde bireysel farklılıkların olduğu gibi temel ilkeleri de bulunmaktadır.
Motor gelişimin normal olması, çocukların belirli yaş dönemlerinde yapmaları gereken davranışları zamanında ve beklenen sırayla gerçekleştirmeleri anlamına gelir. Motor gelişimin anormal olması, bu davranışların beklenen zamanda ve sırayla gerçekleşmemesi durumunu ifade eder. Motor gelişimi etkileyen faktörler arasında genetik yapı, beslenme, çevresel uyarıcı zenginliği, annenin duygusal durumu ve çocuk yetiştirme yöntemleri bulunur.
Motor öğrenme teorileri başlıca dört grupta incelenir: 1. Basamak Teorisi: Becerilerin öğrenilmesi, başlangıçtan ustaca uygulamaya kadar metodik bir düzenleme sürecini gerektirir. 2. Kibernetik Teori: Öğrenme, bizzat ayarlanabilen bir sistemi kapsar ve hataların farkına varma ile düzeltme süreçlerini içerir. 3. Eylem Teorisi: Hareket, hedefe yönelik ve bilinçli olarak düzenlenen bir eylem olarak kabul edilir. 4. Çeşitli Sistemlerin Etkisi Teorisi: Hareketlerin öğrenilmesi için algılama, bellek, bilişsel süreçler ve entelektüel özellikler gereklidir. Ayrıca, motor öğrenmede kullanıma bağlı motor öğrenme, öğretici motor öğrenme, güçlendirme (pekiştirmeli) motor öğrenmesi ve duyu-motor adaptasyona dayalı motor öğrenme gibi mekanizmalar da bulunmaktadır.
Motor gelişimini etkileyen bazı çevresel faktörler: Beslenme: Çocuğun sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için düzgün ve dengeli beslenme gereklidir. Çevresel uyarıcılar: Çocuğun hareket etmesi için yeterli alanın olup olmaması, çeşitli oyun ve aktivite olanaklarına sahip olup olmaması motor gelişimi etkiler. Fiziksel aktivite: Düzenli fiziksel aktivite, motor becerilerin gelişimini olumlu yönde etkiler. Psikolojik durum: Çocuğun duygusal durumu ve stres seviyeleri motor becerilerinin gelişimini etkileyebilir. Aile ve anne etkisi: Annenin beslenme alışkanlıkları ve çocuğa sağlanan hareket fırsatları, motor gelişimi etkiler. Kültürel ve sosyal faktörler: Toplumsal ve kültürel farklılıklar, motor performans üzerinde etkili olabilir.
Motor beceriler, vücudun kaslarını hareket ettirerek yapılan aktivitelerdir ve genellikle iki ana gruba ayrılır: kaba motor beceriler ve ince motor beceriler. Kaba motor beceriler: Yürüme, koşma, zıplama, tırmanma gibi büyük kas gruplarının kullanıldığı hareketlerdir. Çocuğun çevresiyle etkileşim kurmasını ve fiziksel gücünü doğru şekilde yönlendirmesini sağlar. İnce motor beceriler: El ve parmakların hassas hareketlerini içerir. Yazma, objeleri kavrama, düğmeleri ilikleme gibi karmaşık görevleri tamamlamak için gereklidir. Motor beceriler, günlük yaşamın bir parçası olup, hareket, denge, koordinasyon ve devinimsel beceri gerektirir.
Motor beceri öğrenme genellikle üç aşamada gerçekleşir: 1. Bilişsel Safha: Bu aşamada, birey yeni bir motor beceriyi öğrenirken "Ne yapmalıyım?" ve "Ne yapmamalıyım?" gibi sorular sorar. 2. Bağlanım (Çağrışımsal) Safhası: Birey, becerinin farklı unsurları arasındaki bağlantıları kurmaya başlar. 3. Otonom Safha: Beceri otomatik hale gelir ve birey, beceriyi bilinçli bir düşünce olmadan uygulayabilir. Bu aşamalar, Fitts ve Posner'ın motor beceri öğrenme modeline göre belirlenmiştir.
4-5 yaş motor gelişimi için yapılabilecek bazı aktiviteler: Oyun hamuru ile oynamak: Sıkma, yoğurma, yuvarlama ve kesme gibi aktiviteler parmak kaslarını güçlendirir ve el-göz koordinasyonunu geliştirir. Boncuk dizme: Kontrollü bir şekilde ipe boncuk dizmek, ince motor becerilerini geliştirir. Basit şekiller çizmek: Kare, daire, üçgen gibi şekilleri çizmek, kalem tutma ve kullanma becerisini geliştirir. Topla oynamak: Top yakalamak, atmak ve fırlatmak, kol ve el kaslarını güçlendirir. Düğme iliklemek: Kendi kendine düğme iliklemek, ince motor gelişimi için önemlidir. Merdiven çıkmak: Desteksiz ve ayakları değiştirerek merdiven çıkmak, kaba motor becerisini geliştirir. Üç tekerlekli bisiklet sürmek: Bu tür aktiviteler, vücudun genel hareketlerini destekler. Yapboz ve bulmacalar: Az parçalı yapbozlar, yaratıcı ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirir. Kişisel hijyen: Saç tarama, diş fırçalama gibi aktiviteler, ince motor becerilerini destekler.
Eğitim
MSÜ sınavında uçlu kalem yasak mı?
Newton'un hareket yasaları temel kavramlar nelerdir?
Milli eğitim Bakanlığı'nın görevi nedir?
Mimari planlarda tavan nasıl gösterilir?
Nötr tuzlar pH değeri kaçtır?
Oksijenli su ve perhidrol aynı mı?
Murat Bahadır Akkoyunlu'nun kaç kitabı var?
Nezaket ve görgü kuralları animasyon nedir?
Necmettin Erbakan'ın en iyi fakültesi hangisi?
MSÜ 4K deneme cevap anahtarı ne zaman açıklanır?
MindMap ne işe yarar?
MorpaKampüs ücretsiz öğretmen üyeliği var mı?
Okul ve eğitim arasındaki fark nedir?
Nötrino nedir ve neden önemli?
Müfredat temelli değerlendirme nedir?
Neopentan ve neoheptan aynı mı?
Okuduğunu anlama için hangi etkinlikler yapılabilir?
N hangi elementin sembolü?
Mimari projede normal katlar nasıl gösterilir?
Oksijen soru bankası zor mu?
Mustafa Kemal Atatürk TBMM'yi ne zaman açtı?
Münazara konuları nelerdir?
Münazara toplumsal yarar nedir?
Mutlak 0 neden ulaşılamaz?
Mustafa Kemal neden Londra Konferansını kabul etti?
Mısırlıların atası kimdir?
Mimari projede neler olmalı?
Nötrinolar nasıl tespit edilir?
Mısır'ı ilk kim kurdu?
Okul numaramı unuttum nasıl öğrenirim?
MSÜ sözlü mülakatta elenen var mı?
Nilgün Marmara hangi akıma mensuptur?
MSÜ ilk 30 bin kaç puan 2018?
Nüfus artış hızı piramiti nasıl etkiler?
Moro ve irkilme refleksi aynı mı?
Nişasta suda bekletilirse ne olur?
NMR ve IR spektroskopi arasındaki fark nedir?
Okul müdürü okulda ne kadar yetki sahibidir?
Mürebbî-i Etfâl ne demek?
Mıknatıs madeni parayı neden çekmez?