Nükleer reseptörler , gen transkripsiyonunu hedef alan, hücre sitoplazmasında ve/veya çekirdeğinde yer alan, özel DNA regülatör proteinlerine bağlanabilen ve transkripsiyonun öncü düzenleyicileri olan çözülebilir proteinlerdir
Bazı nükleer reseptör türleri :
Nükleer reseptörlerin işlevleri :
Nükleer reseptörler, önemli ilaç hedefleri olarak kabul edilir
Reseptör, hücrelerin yüzeyinde veya içinde bulunan ve sinyal moleküllerini (ligandlar) alarak hücrelerin ne yapacağını belirleyen proteinlerdir. Efektör ise, reseptörlerin etkisiyle biyolojik uyarı şeklinde bilgi alan ve bu bilgiyi işleyen yapılardır. Reseptörlerin bazı türleri: Hücre yüzey reseptörleri: Hücre zarında bulunur ve peptitler, protein hormonları gibi büyük hidrofilik ligandlara bağlanır. Hücre içi reseptörler: Hücrenin sitoplazmasında veya çekirdeğinde bulunur. Efektörlerin bazı türleri: enzimler; iyon kanalları; taşıma sistemleri (taşıt proteinler, pompalar).
Nükleer, atom çekirdeği ile ilgili olayları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Nükleer enerji ise, atom çekirdeğinden elde edilen bir enerji türüdür. Nükleer enerji, üç nükleer reaksiyondan biri ile oluşur: Füzyon. Fisyon. Yarılanma.
Vücutta 5 çeşit reseptör bulunmaktadır: 1. Mekanoreseptörler: Basınç, dokunma, ses, hareket gibi mekanik uyarıları algılar. 2. Ağrı reseptörleri: Ağrı duyusunu algılar ve beyin dışında tüm vücutta bulunur. 3. Termoreseptörler: Sıcaklık değişimini (ısıyı) algılar. 4. Fotoreseptörler: Işığı algılar ve gözde yoğunlaşır. 5. Kemoreseptörler: Kimyasal maddeleri algılar ve burun ile dilde yoğunlaşır.
Reseptörlerin temel görevi, hücrelerin iç kısımlarında ya da yüzeylerinde yer alarak sinyal moleküllerini (ligand) almak ve buna bağlı olarak hücresel tepkileri başlatmaktır. Reseptörlerin diğer görevleri: Hücresel açma-kapama düğmesi görevi: Hücre içindeki belirli aktiviteler için reseptörler, açma-kapama düğmesi gibi çalışarak hücrenin ne yapacağını belirler. Enerji dönüşümü: Reseptörler, enerjiyi impulsa (uyarma sonucu bir sinir teli boyunca meydana gelen kimyasal ve elektriksel değişiklik) dönüştürür. Hücre iletişimi: Reseptörler, hücrelerin dış çevre ile ve kendi aralarında bulunan ilişkilerini düzenler. Reseptörler, sinyal transdüksiyonunda yer alan proteinler olarak iki ana şekilde tanımlanabilir: 1. Hücre yüzey reseptörleri: Hücre dışındaki bir sinyali hücre içine taşır. 2. Hücre içi reseptörler: Hücre çekirdeğinde bulunur ve steroid veya intrakrin peptit hormonlara bağlanarak gen ifadesini düzenler.
Reseptörleri uyaran maddelere uyaran (stimulus) veya uyartı denir. Örneğin, kemoreseptörler kimyasal maddelere, mekanoreseptörler basınç ve dokunma gibi mekanik uyarılara, termoreseptörler ise ısı değişikliklerine duyarlıdır.
Reseptörler, sinyal moleküllerinin (ligand) bağlanmasını sağlayarak hücrelerin ne yapacağını belirler. Çalışma prensipleri: Sinyal iletimi: Ligandın reseptöre bağlanması, reseptörün şeklini ve aktivitesini değiştirerek sinyalin iletimini sağlar. Hücre içi değişiklikler: Hücre yüzeyi reseptörleri, dışarıdan gelen uyarıyı hücre içine aktaran bir sinyal transduseri işlevi görür. Gen ifadesi: Hücre içi reseptörler, DNA'ya bağlanıp transkripsyonda doğrudan değişikliğe sebep olarak gen ifadesini düzenler. Reseptör türleri: Hücre yüzeyi reseptörleri: Hücre zarında bulunur ve iyon kanalı reseptörleri, G-protein reseptörleri, tirozin kinaz reseptörleri olarak üçe ayrılır. Hücre içi reseptörler: Hücre içinde, genellikle çekirdek ya da sitoplazmada bulunur. Bazı reseptörlerin çalışma örnekleri: Nükleer reseptörler: Steroid hormonları bağlar ve bağlandığında gen ifadesini düzenler. Asetilkolin reseptörü: Na+ kanalını kontrol eder. HER2 reseptörü: Meme kanserinde sürekli aktif hale gelerek hücre çoğalmasına neden olur.
En önemli reseptörlerden bazıları şunlardır: Alfa ve beta adrenerjik reseptörler. Nöromüsküler reseptörler. Baroreseptörler. Proprioseptörler. Bunların dışında, muskarinik asetilkolin reseptörleri, GABA reseptörleri, dopamin reseptörleri, koku reseptörleri, opioid reseptörleri ve rodopsin gibi reseptörler de önemli kabul edilebilir. Reseptörlerin önemi, görev yaptıkları sisteme ve işlevlerine göre değişiklik gösterebilir.
Eğitim
Nitelik kodu 6225 kimler başvurabilir?
Mısır'da kaç tane hiyeroglif var?
MSÜ için ÖSYM şifresi şart mı?
Motor uç plak ve nöromüsküler kavşak nedir?
Netlere göre hangi bölüm?
Mimikrinin amacı nedir?
Mustafa Kemal Paşa neden 4 kez cumhurbaşkanı oldu?
MPV ve VPM aynı mı?
Nil Nehri Türkiye'de nerede?
OGM ÜDS sınavı ne zaman?